Zasiedzenie nieruchomości gminy lub Skarbu Państwa
Zdarzają się sytuacje, kiedy nieruchomości należące do gminy lub Skarbu Państwa przez dłuższy okres czasu pozostają w posiadaniu osób trzecich. W obecnym stanie prawnym istnieje możliwość nabycia własności nieruchomości należącej do gminy lub Skarbu Państwa w drodze zasiedzenia.
Jakie są przesłanki zasiedzenia nieruchomości?
Do przesłanek zasiedzenia nieruchomości należą:
– samoistne posiadanie nieruchomości
– upływ ustawowego terminu zasiedzenia, który jest zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza
– ciągłość posiadania
Co to jest posiadanie samoistne prowadzące do zasiedzenia nieruchomości?
Posiadanie samoistne oznacza władanie rzeczą w sposób odpowiadający posiadaniu właściciela. O samoistnym posiadaniu decyduje zachowanie posiadacza dostrzegalne dla innych osób, za pomocą którego posiadacz demonstruję wolę wykonywania pełnego władztwa nad rzeczą dla siebie. Przykładowo mogą one polegać np. opłacaniu podatków i innych opłat, na ogrodzeniu posesji, zagospodarowaniu nieruchomości przez zabudowania lub nasadzenia, pokrycie kosztów remontu lub modernizacji.
Okres zasiedzenia nieruchomości
Okres prowadzący do zasiedzenia wynosi 20 lat przy posiadaniu w dobrej wierze i 30 lat przy posiadaniu w złej wierze.
Dobra wiara posiadacza nie jest przesłanką nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
W orzecznictwie wskazuje się, że dobra wiara posiadacza samoistnego polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje. Natomiast w złej wierze pozostaje ten, kto wie albo powinien wiedzieć, że prawo własności nie przysługuje jemu, lecz innej osobie.
Dobra wiara posiadacza podlega ocenie według stanu z chwili uzyskania posiadania. Kodeks cywilny wprowadza domniemanie dobrej wiary. Dlatego ciężar dowodu istnienia złej wiary spoczywa na osobie, która żąda takiego wyłączenia.
Możliwość zasiedzenia nieruchomości gminy lub Skarbu Państwa w obecnym stanie prawnym
W okresie PRL obowiązywała zasada jedności własności państwowej, co powodowało, że nie było dopuszczalne w ogóle zasiedzenie nieruchomości państwowej.
Z dniem 27 maja 1990 r. na mocy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych mienie państwowe, które było w zarządzie gmin, przeszło, jako mienie komunalne, na własność gminy. Od tej daty stało się możliwe nabycie nieruchomości gminnych w drodze zasiedzenia. Z kolei zakaz zasiadywania nieruchomości państwowych został uchylony z dniem 1 października 1990 r. na mocy ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie kodeksu cywilnego. Od dnia 1 października 1990 r. możliwe stało się nabywanie przez zasiedzenie nieruchomości państwowych.
Art. 10 powołanej wyżej ustawy pozwalał na skrócenie terminu zasiedzenia o okres posiadania w czasie, kiedy zasiedzenie nieruchomości państwowej było niedopuszczalne. Skrócenie to nie mogło jednak przekraczać 10 lat, w przypadku posiadania samoistnego w dobrej wierze oraz 15 lat w przypadku posiadania w złej wierze.
Z powyższego wynika, że zasiedzenie nieruchomości państwowej może nastąpić najwcześniej w dniu 1 października 2000 r., przy posiadaniu w dobrej wierze albo w dniu 1 października 2005 r., przy posiadaniu w złej wierze. Natomiast nieruchomości gminnej – odpowiednio 27 maja 2000 r. i 27 maja 2005 r.
Ile kosztuje sprawa o zasiedzenie nieruchomości
Składając wniosek o zasiedzenie nieruchomości należy uiścić opłatę sądową w wysokości 2 000,00 złotych.
Kancelaria zajmuje się przygotowaniem wniosków w sprawie zasiedzenia nieruchomości, w tym nieruchomości gminnych i państwowych oraz reprezentacją przed sądem. Ponadto udzielam porad prawnych w sprawie oceny istnienia przesłanek zasiedzenia nieruchomości. W razie zainteresowania usługami Kancelarii, zapraszam do kontaktu.