W przypadku gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez tytułu prawnego, to wówczas istnieje możliwość skierowania przez właściciela tej nieruchomości w stosunku do tej osoby roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W artykule opiszemy, kiedy, w jaki sposób i w jakiej wysokości można dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
W jakich przypadkach mamy do czynienia z korzystaniem z nieruchomości bez tytułu prawnego?
Bezumowne korzystanie z nieruchomości polega na korzystaniu z nieruchomości bez tytułu prawnego. Z bezumownym korzystaniem z nieruchomości mamy do czynienia m.in. w następujących przypadkach:
- korzystanie z nieruchomości bez umowy, np. umowy dzierżawy, umowy najmu, jeżeli od początku nie było takiej umowy albo umowa wygasła, a były najemca albo dzierżawca nadal korzysta z nieruchomości;
- korzystanie z nieruchomości poprzez dokonywanie przejazdu i przechodu bez ustanowionej służebności gruntowej albo służebności drogi koniecznej;
- korzystanie z nieruchomości poprzez posadowienie przez przedsiębiorcę przesyłowego urządzenia przesyłowego, np. linie i słupy energetyczne bez ustanowionej służebności przesyłu
Komu przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości?
Osobą uprawnioną do dochodzenia roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest właścicielem pozbawiony posiadania nieruchomości w sposób bezprawny. Osobą, przeciwko której można skierować roszczenia jest aktualny posiadacz nieruchomości. Jeśli nieruchomość znajdowała się w posiadaniu następujących po sobie dwóch lub większej liczby posiadaczy bez tytułu prawnego, to właściciel może kierować swoje roszczenia do każdego z nich, za okres, w którym bezumownie korzystali z nieruchomości.
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości?
Wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oblicza się według cen rynkowych, biorąc pod uwagę warunki oraz czas bezumownego korzystania.
Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest świadczeniem jednorazowym, nie stanowi świadczenia okresowego.
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przedawnia się z upływem roku od dnia zwrotu nieruchomości. Jeżeli nieruchomość nie została zwrócona właścicielowi, roszczenie to przedawnia się na zasadach ogólnych, tj. 6 lat.
W jaki sposób dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości?
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości może być dochodzone samodzielnie, niezależnie od roszczenia windykacyjnego albo negatoryjnego. Właściciel nieruchomości może dochodzić tego roszczenia, nie wytaczając powództwa o wydanie nieruchomości.
W celu dochodzenia roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości należy złożyć do sądu pozew o zapłatę. Sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy będzie sąd rejonowy, jeżeli wysokość roszczenia nie przekracza kwoty w wysokości 75 000,00 złotych albo sąd okręgowy, jeśli wysokość roszczenia przekracza kwotę w wysokości 75 000,00 złotych. Właściwość miejscową sądu określa się na zasadach ogólnych, np. ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego.
Czy można dochodzić ustanowienia służebności i zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w jednym postępowaniu?
Sprawa o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega rozpoznawaniu w trybie procesu. Natomiast sprawa o ustanowienie służebności przesyłu była rozpoznana w trybie nieprocesowym. W związku z tym nie można w jednym postępowaniu łączyć obu spraw i trzeba złożyć do sądu oddzielnie wniosek o ustanowienie służebności i pozew o zapłatę.
Ile kosztuje sprawa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości?
Od pozwu o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości pobierana jest opłata sądowa. W przypadku gdy wysokość roszczenia nie przekracza kwoty 20 000,00 złotych pobierana jest opłata stała w wysokości od 30,00 złotych do 1 000,00 złotych, w zależności od wysokości roszczenia. W wypadku, gdy wysokość roszczenia przekracza kwotę 20 000,00 złotych pobierana jest opłata stosunkowa wynosząca 5 % tej wysokości, nie więcej niż 200 000,00 złotych.
Kancelaria zajmuje się przygotowaniem pozwów w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz reprezentacją przed sądem. Ponadto udzielam porad prawnych w sprawie oceny istnienia podstaw do wytoczenia powództwa o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W razie zainteresowania usługami Kancelarii, zapraszam do kontaktu.